محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

253

خلاصة الحكمة ( فارسى )

و عروقى كه مىآيند به سوى هر دو خاصره . و شريان ديگر از آن شرائين به سوى انثيين مىآيد . و از جملهء اين ، زوج صغيرى كه منتهى مىگردد به سوى قُبُل . و اين زوج ، غير زوجى است كه ذكر كرده مىشود بعد از اين . و اين در مردان و زنان مساوى است و مخلوط به آورده مىگردد . پس ، آن شريان كبير چون مىرسد به آخرِ فقار ، منقسم مىگردد با وريدى كه همراه اوست به دو قسم به هيأت لام كه در كتاب يونانى است بدين شكل « 7 » و هر واحد از آن هر دو مىرسد به عظمِ عَجُز و متوجّه مىگردد به سوى فخذين . و پيش از به اتمام رسيدن به فخذين ، مىگذارد هر يك از آن هر دو ، رگى را كه مىرود به طرف مثانه و به طرف ناف ، و با هم ملاقات مىنمايند پيش ناف - و ظاهر مىگردند در اجِنَّه ظهورى بين و امّا در مستكملين ، گاه خفى مىگردد اطراف آن هر دو و باقى مىماند اصل و بيخ آن هر دو - يعنى در جنين ، ظاهر و نمايان هستند ؛ به سبب رقّت جلد آن‌ها . و در بزرگان ، غير ظاهر و نمايان ؛ به سبب غلظت جلد ايشان . پس متفرّع مىگردد از آن هر دو فروعى چند و متفرّق مىگردد در عضلى كه در استخوان عَجُز است . و عرقى كه مىآيد به سوى مثانه ، منقسم مىگردد در آن و مىآيد اطراف آن به سوى قضيب و باقى آن مىآيد به سوى رحم . و اين ، زوجى است صغير . و امّا دو شريانى كه فرود آمده‌اند به سوى هر دو پا ، منشعب گشته‌اند در فخذين به دو شعبهء عظيمِ وحشى و انسى . و وَحشى آن نيز ميل به انسى مىنمايد و از خود مىگذارد شعبه‌ها [ ئى ] در عضلى كه در آنجايند ، پس فرود مىآيد به سوى قُدّامِ شعبهء كبرى بين ابهام و سبّابه و به طرف بطون ميل مىنمايد . باقى آن - و حال آن كه آن « 1 » در اكثرِ اجزاء پا است - ، نفوذ مىكند - [ در حالى كه ] كشيده [ شده ] - به زير « شعبهء وريدى » كه بعد از اين مذكور خواهد شد .

--> ( 1 ) . الف : ( آن ) حذف شده .